7شنبه های متن باز | مجله اینترنتی نودایران

از این هفته قصد داریم که جمعههای هر هفته ترفندهایی از لینوکس را در اختیار دوستداران لینوکس و سیستم عاملهای متن باز بگذاریم و اگر خبر مهم و جالبی در دنیای لینوکس اتفاق بیفتد در پستهای جداگانه مطرح خواهیمکرد.

در ابتدا قصد دارم که مقدمهای بر موضوع مدنظر بیان کنم:

نرمافزار متن باز ( نرمافزار آزاد) بر اساس تعریف پدر نرم افزار آزاد در سایت گنو باید دارای ویژگیهای زیر باشد:

آزادی صفر: آزادی برای اجرای برنامه برای هر منظوری

آزادی یکم: آزادی برای مطالعه کد و تغییر آن برای کارهای خود

آزادی دوم: آزادی برای کپی و تکثیر

آزادی سوم: آزادی برای تقویت کد و بهبود آن و انتشار عمومی آن ( میتوان مبلغی را دریافت کرد یا رایگان در اختیار دیگران قرار داد )

مثالی میآورم که موضوع روشنتر شود : برای مثال شما برنامه ای مینویسد و در مقابل وجهی دریافت میکنید اما مانند مجموعهی آفیس کد آن را نمیبندید و کد را هم در اختیار خریدار قرار میدهید و یا اینکه شما نرمافزاری را به رایگان دریافت کردهاید ( رایگان به معنی بیارزش نیست ) و بعد از توسعهی نرمافزار، میتوانید آن را به فروش برسانید و یا اینکه در قبال پشتیبانی وجهی را دریافت کنید، پس دوباره تایید میکنم که این آزادیها برای توسعه سریعتر است.

سیستم عامل هم از این مقوله جدا نیست و همه روزه میشنویم که در فلان سازمان تمامی کارمندان موظف به یادگیری سیستم عاملهای متنباز شدهاند یا اینکه سرورهای مهم و حیاتی بستر شبکه خیلی از سازمان ها از یونیکس ( متنباز نبوده ) و یا لینوکس استفاده میکنند.

دلیل استفاده این سیستم عاملهای متن باز در سازمانهای حساس به امنیت این است که به جای اینکه عدهای معدود طراح، هستهی سیستم عاملی را طراحی کنند و بعد آن را با کوله باری از باگ و حفره در اختیار کاربران بگذارند (مانند سیستم عاملهای ویندوز)، گروهی سیستم عاملی را مینویسند و جامعهای بسیار بزرگتر از آنها گسترش میدهند و امنیت آن روز به روز افزایش پیدا میکند و از دیگر محاسن این نوع سیستم عاملها دسترسی روت ( بالاترین سطح دسترسی) است که با این ویژگی دست شما را برای بسیاری از تغییرات آزاد میگذارد و میتوانید سیستمعامل خود را داشته باشید.

نمونههای از نرمافزارهای متنباز:

هسته سیستمعامل گنو/لینوکس
مرورگر فایرفاکس
زبانهای برنامه نویسی جاوا، پایتون و پیاچپی
برنامهی لاتک و یا فارسیتک

سیستمعاملهای متنباز از ۱۹۹۳ تا به امروز به بیش از ۳۰۰ توزیع رسیده است که در زیر تعدادی از آنها را نام میبرم:

Ubuntu, suse, open suse, redhat, debian, fedora, cent os, gen too,slackwave,…..

قدیمیترین سیستمعامل مبتنی بر هستهی لینوکس را slackwave میدانند و بالانرین تعداد کاربر را ubuntu را دارد که مدیون تبلیغات موثر ( از قبیل ارسال رایگان سیدیهای اوبونتو به تمام نقاط جهان ) و مدیرعامل خود مارک شاتلورث و واسط گرافیکی محبوب Gnome هست ولی خیلی از کاربران حرفهای به دلایل ساختاری قوی fedora از آن استفاده میکنند و البته در بین محبوبهای لینوکس در جایگاه سوم است و باید اضافه کنم که یکی از این حرفهای ها، “لینوس توروالدز” توسعهدهنده هستهی لینوکس است.

بحثهای زیادی در مورد شرکتها، LPG ( قانون کپیرایت یا کپیلفت نرمافزارهای متنباز ) و موسسات حامی توسعهدهندهی نرمافزارهای متنباز میباشد که با توجه به نظرات شما درمورد آنها در پستهای بعدی توضیح خواهم داد و در پایان پیشنهاد میکنم که مستند revolution OS را ببینید..